Arnavutköy Geri Gönderme Merkezi (GGM): İdari Gözetim, Sınır Dışı ve Hukuki Prosedürler
İstanbul, uluslararası seyahat ve transit geçişlerin yoğunluğu nedeniyle düzensiz göç yönetimi, sınır dışı (deport) kararları ve idari gözetim uygulamalarının en sık yürütüldüğü vilayetlerin başında gelmektedir. İstanbul genelinde emniyet birimleri veya sınır kolluğu tarafından gerçekleştirilen denetimlerde yasal kalış hakkı bulunmadığı tespit edilen, hakkında sınır dışı etme kararı alınan ya da idari tahdit kodu bulunan yabancı ülke vatandaşları, yetkili idari mercilerce Geri Gönderme Merkezlerine (GGM) sevk edilmektedir. İstanbul’daki en temel ve yüksek kapasiteli tesislerden biri Arnavutköy Geri Gönderme Merkezi’dir.
Arnavutköy GGM bünyesinde yürütülen tüm iş ve işlemler; idari gözetim altına alma, merkezde muhafaza etme, sınır dışı etme (deport) kararlarının tebliği ve icrası gibi hassas usul adımlarından oluşmaktadır. Bu süreçte mevzuatta öngörülen başvuru sürelerinin ve hak arama yollarının eksiksiz takib edilmesi yasal hak kayıplarının önüne geçilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.
Arnavutköy Geri Gönderme Merkezi nezdinde yürütülen idari ve adli süreçler, devletin farklı birimlerinin koordinasyonu ile sürdürülmektedir:
İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğü: Arnavutköy GGM’nin bağlı olduğu ana idari merci olup, yabancıların yasal statülerini, idari gözetim kararlarını, gözetim sürelerinin uzatılmasını ve sınır dışı etme (deport) kararlarını sevk ve idare eder.
Arnavutköy Geri Gönderme Merkezi Mülki ve İdari Amirliği: Tesis içerisindeki barınma, güvenlik, idari kabul, idari karar tebligatları ve sevk/çıkış operasyonlarını fiilen yürüten birimdir.
İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü (Göçmen Kaçakçılığıyla Mücadele ve Hudut Kapıları Şube Müdürlüğü) ve Jandarma Birimleri: Şehir genelinde, kontrol noktalarında veya İstanbul Havalimanı (İGA) sınır hatlarında yakalama gerçekleştirerek yabancıları merkez idaresine teslim eden kolluk kuvvetleridir.
İstanbul Nöbetçi Sulh Ceza Hakimlikleri: Arnavutköy GGM’de uygulanan idari gözetim kararlarına, gözetim süresinin uzatılmasına ve tutulma haline karşı yapılan itirazları incelemekle görevli adli yargı mercileridir.
İstanbul İdare Mahkemeleri: İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğü tarafından verilen sınır dışı etme (deport) kararlarının iptali ve yürütmenin durdurulması talebiyle açılan davaları karara bağlayan idari yargı organıdır.
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 57. maddesi uyarınca; kaçma veya kaybolma riski bulunan, Türkiye'ye giriş veya çıkış kurallarını ihlal eden, sahte belge kullanan ya da kamu düzeni ve güvenliği açısından tehdit oluşturduğu değerlendirilen yabancılar hakkında idari gözetim kararı alınarak Arnavutköy GGM'ye sevk sağlanır.
Arnavutköy GGM’de idari gözetim süresi kanunen en fazla 6 aydır. Ancak sınır dışı etme işlemlerinin yabancının iş birliği yapmaması veya ülkesiyle ilgili pasaport/temin süreçlerinin uzaması gibi gerekçelerle tamamlanamaması halinde, bu süre idare tarafından 6 ay daha uzatılabilmektedir.
Arnavutköy Geri Gönderme Merkezi’nde idari gözetim altında tutulan yabancının serbest bırakılması ve tutulma halinin sona erdirilmesi için yetkili Sulh Ceza Hakimliği nezdinde itiraz başvurusunda bulunulması gerekmektedir.
İtirazın Kapsamı: İtiraz dilekçesinde; uygulanan idari gözetim tedbirinin orantısız olduğu, kişinin sabit ikametgahının bulunduğu, sağlık durumunun merkez şartlarına elverişli olmadığı veya idari gözetim yerine alternatif yükümlülüklerin (belirli günlerde imza verme, bildirimde bulunma vb.) uygulanabileceği hususları somut gerekçelerle sunulur.
Yargısal Değerlendirme: Sulh Ceza Hakimliği, evrak üzerinden veya gerekli gördüğü takdirde duruşmalı inceleme yaparak idari gözetimin kaldırılmasına ya da devamına karar verir. İdari gözetimin kaldırılması halinde kişi Arnavutköy GGM’den tahliye edilerek kendisine belirlenen ilde adres bildirme veya imza yükümlülüğü getirilebilir.
Arnavutköy GGM'de tutulan yabancı hakkında eş zamanlı olarak sınır dışı etme (deport) kararı da uygulanmaktadır. İdari gözetim kararı ile sınır dışı etme kararı hukuken iki ayrı idari işlemdir.
[🚨 HUKUKİ MEKANİZMA]
6458 sayılı Kanun’un 53. maddesi uyarınca, sınır dışı etme kararının yabancıya veya yasal
temsilcisine tebliğinden itibaren 7 gün içinde yetkili İdare Mahkemesi nezdinde iptal davası
açılması halinde, dava sonuçlanıncaya kadar sınır dışı etme işlemi kanunen kendiliğinden durur.
İdare mahkemesinde dava açılmasıyla birlikte idarenin kişiyi zorla sınır dışı etme yetkisi dava sonuna kadar yasal olarak askıya alınır. Mahkeme, sınır dışı kararının hukuka ve uluslararası geri gönderme yasağı (non-refoulement) ilkelerine uygunluğunu denetler.
Arnavutköy GGM'ye sevk edilen yabancıların merkezi veri tabanındaki kayıtlarında yer alan ve sınır dışı kararına gerekçe gösterilen başlıca idari tahdit kodları şunlardır:
G-87 (Genel Kamu Güvenliği Tehdidi): Kamu güvenliği riski gerekçesiyle koyulan ve doğrudan idari gözetime sebebiyet veren kod.
Ç-114 (Adli Soruşturma veya Kovuşturma): Yabancı hakkında Türkiye'de devam eden adli bir süreç bulunduğunu gösteren kısıtlama kodu.
V-84 (10 Gün İçinde İkamet Başvurusu İhlali): Şartlı giriş hakkından yararlanıp yasal süresi içinde ikamet iznine başvurmayanlara uygulanan kod.
Ç-141 / Ç-149 (Yurda Giriş Yasağı): Vize ihlalleri veya yasal süre aşımları nedeniyle uygulanan süreli giriş yasağı kodları.
Bu kodların kaldırılması ve giriş yasaklarının iptali için idari başvuru yollarının veya yetkili idare mahkemelerinde iptal davalarının yürütülmesi gerekmektedir.
Arnavutköy Geri Gönderme Merkezi’nde ve idari yargı mercilerinde yürütülen tüm idari iş ve işlemler; devletin egemenlik yetkileri, milli güvenlik esasları ve idare hukuku mevzuatı çerçevesinde yürütülmektedir. Her somut olay, kişinin yasal statüsü, seyahat geçmişi ve dosyadaki bilgi/belgeler doğrultusunda bağımsız değerlendirmeye tabidir.
Önemli Bilgilendirme: Bu metinde yer alan bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmış olup, hukuki tavsiye veya garanti niteliği taşımamaktadır. Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları uyarınca; hiçbir hukuk bürosu veya avukat, Arnavutköy Geri Gönderme Merkezi’nden kesin tahliye sağlanacağına, idare mahkemesindeki davanın kazanılacağına veya sınır dışı kararının mutlak surette iptal edileceğine dair bir söz veya garanti veremez. Yargı organları ve idari makamlar kararlarını kendi bağımsız takdir yetkileri dahilinde tesis ederler. Bireysel durumunuzla ilgili adımlar atmadan önce hukuki değerlendirme yapılması önerilir.
Arnavutköy Geri Gönderme Merkezi (GGM), İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğü, İstanbul İdare Mahkemeleri ve Sulh Ceza Hakimlikleri nezdinde yürütülen idari gözetim, sınır dışı (deport) kararları, tahdit kodları ve adli/idari itiraz süreçlerinin yasal mevzuat çerçevesinde takibi ve hukuki değerlendirmesi için Liman Hukuk ile iletişime geçebilirsiniz.